KwdwWw : eÞgwoyËbk iwËS ÌmL pwxodw|  Qxg - Ëipkwg kpiwd|

KwdwWwt AwItwiy lyM ÌdZw KiêyËbk owËa ÌmL pwxodw

Kwkwgëby Agþÿwt oxVK xPxKuowk gøgþÿw Ìdtxd okKwk

AwItwiy lyM ohwËd¢y ÌmL pwxodw gËlËQd,GKxU x§cwMÞþÿ AwZvxKZ RwxZ KLËdw DdíxZ lwh KkËZ ewËk dw„ GRdø AwItwiy lyM qiZwt awKwKwlyd hyxZ AwZvËKk exkgËZê RwxZk iËcø oÙxÄ Kkw pËtxQl Awmwgwb„ jwk fËl DdítËdk xbK (xgþæwxkZ) 

ËRwËof ¢ßwDxl I owËgK DeËbÄw

ÌiwLËlo ÌP#cÖkyk GKwìæ ÑgVK

iwxKêd KvËMÞoiøwd ÌRwËof ¢ßwDxl oÖÅ× MYZìè, gøgowt-xgxdËtwM I kwRÐdxZK xþÿxZmylZwk þñwËaê gwvlwËbËm AwMwiy xWËo¹Ëkk iËcø oKl eÞcwd kwRÐdxZK bl, RdMY I AwìæRêwxZK ejêwËt GKxU MÞpYËjwMø RwZyt ovob xdgêwPd AdÖÅwËdk (xgþæwxkZ) 

gZêiwd okKwk ÌbËmk 10 pwRwk ÌKwxU UwKwk qxZ KËkËQ

okItwk AwRi iwxdK,K…gwRwk ÌaËK € 27 RÖd €  Pwk blyt HKø ÌRwU ÌdZw, owËgK iìèy I gwvlwËbm ÌLlwfZ iRxlËok Awiyk Acøq iwIlwdw Ìiwpwóib BozpwK gËlËQd, KÚnKËK jZw oiËt owk dw xbËt gZêiwd okKwk ÌbËmk 10 pwRwk ÌKwxU UwKwk qxZ KËkËQ„ okKwk xKQÖ blËK gøgpwk KËk RwZyt xdgêPËdk eÔËgê þÿwdyt xdgêwPËdk ewt^Zwkw PwlwËâQ„ (xgþæwxkZ) 

KwdwWw xgGdxe-Gk eÞxZ KwdwWw okKwËkk xPxV

MZ 16 RÖd AËUwtwþÿ KwdwxWtwd ewlêwËiËëUk owiËd KwdwWw xgGdxe-Gk eq ÌaËK gwvlwËbËmk RdMËYk ogwk Rdø oiwd AwBxd AxcKwËkk dyxZ gwþZôgwtËdk bwxgËZ AwËtwxRZ xgËqwh Ggv oiwËgm ÌaËK eÞb£ þôwkKxlxek AwdÖÅwxdK Rgwg xbËtËQ KwdwWw okKwk„ KwdwWw xgGdxe-Gk ohwexZ (xgþæwxkZ) 

Kdowl ÌRdwËkl mwiQÖl pK “xb ÌowowBxU Ag fËkd Kdowloz Bd xdDBtKê ” Gk xkxRIdwl hwBo ÌeÞxoËWëU xdgêwxPZ

MZ 26 Ìm RÖd 2008 ZwxkËL AdÖxÅZ 83 gQËkk HxZpøgwpy “xb ÌowowBxU Ag fËkd Kdowloz Bd xdDBtKê ”-Gk gwxnêK owcwkY ohwt 2008-2009 gQËkk dZ×d Kwjêxdgêwpy KxixUk xdgêwPËd xdDBtKêþÿ gwvlwËbm KdoÖøËlËUk (xgþæwxkZ) 

ixëUÛtËl xRtw GKwËWiyk Qw¢-Qw¢ykw xRtw

exkgwËkk iÖx£ßk bwxg ËPËt xixQl

xgGdxe ÌPtwkewoêd I owËgK eÞcwdiìèy ÌgMi LwËlbw xRtw, ZwËkK kpiwd I AwkwfwZ kpiwËdk xd:mZê iÖx£ßk bwxgËZ KwdwWw ixëUÛtËl xRtw GKwËWiyk Qw¢-Qw¢ykw GK AdÖÅwËdk iwcøËi ipwd þñwcydZwk ÌNwnK mpyb ÌeÞxoËWëU xRtwDk kpiwËdk (xgþæwxkZ) 

gwvlwËbËm ËgwxtvMÖËlw AwoËg 2013 owl ÌaËK

xdDBtKê-XwKw kØËU xgiwËdk okwoxk fõwBU A˃wgk ÌaËKB PwlÖk oºwgdw kËtËQ„ eÞcwd DeËbÄwkk xgËmn opKwky (xgiwd iìèYwlt) iwpgÖg Rwxil gwZêw ovþÿw GdwËK 25 RÖd G Zaø RwxdËtËQd„ ItwxmvUËd gwxdRø iìèYwlËt xgiwd gwvlwËbm GtwklwBëo I iwxKêd Ìgwxtv ÌKwóewdyk iËcø 2.5 xgxltd Wlwk (xgþæwxkZ) 

xdDBtKê : gB Ìilwt KxgZw AwgÙxZ KkËQd xblwkw pwËmi|

xdDBtËKê Ìmn pËlw 3 xbËdk

gB Ìilw I gwvlw Duog

gwvlw gBËtk gøweK AdÖgwËbk iwcøËi ewúPwËZø dZ×d eÞRdô Ggv AwìZRêwxZK iplËK gwvlw hwnw I ovÆÚxZk owËa oóeÚ£ß Kkwk eÞZøt gø£ß Kkwk icø xbËt xdDBtËKê xgeÖl Duowp-D¥yedwt 3 xbËdk AwìZRêwxZK gwvlw DuoËgk oiwx® NËUËQ 29 RÖd Mhyk kwËZ„ xdDBtËKê gBËilwk 17 gQk eÔxZê DelËq iÖ£ßcwkw fwDË«mËdk DËbøwËM RøwiwBKwt GB DuoËg XwKw, KlKwZw, KwdwWw, Rwiêwdy Ggv AwËixkKwk xgxhdí xoxU ÌaËK (xgþæwxkZ) 

Zoxliw dwokyd KLËdwB AwìZRêwxZKiwËdk

ÌlxLKw dd – oÖdyl MËŠwewcøwt

Zoxliw dwokyd RdxeÞt ÌlxLKw dwxK, xgZxKêZ ÌlxLKw-G xdËt bÖB gwvlwk bÖB RdxeÞt ÌlLK I MËgnËKk iËcø Z×lKwlwi Kw« NËU ÌMËQ xdDBtËKê AdÖÅwdkZ 3 xbËdk AwìZRêwxZK gwvlw DuoËgk x§Zyt xbËdk AdÖÅwdiwlwt„ G xgZËKê AgZyYê pd DedøwxoK oÖdyl MËŠwewcøwt Ggv ÌlLK I MËgnK fRlÖl Awli„ fRlÖl Awli bwxg KËkd Ìj, Zoxliw dwokyd AwìZRêwxZKhwËg RdxeÞt ËlxLKw pItw oËZòI ewúPwËZø xZxd ÌZidhwËg oiwbÙZ pËâQd dw„ G Kaw glwk owËa owËa Awex£ D¤wed KËkd oÖdyl MËŠwewcøwt„ xZxd gËld, Zoxliw dwokyd KLËdwB (xgþæwxkZ) 

gøxZ¢ßiy Ìbtwl xlLd ‘xgbÖøu AwËo ÌKd?’

‘xgbÖøu AwËo ÌKd?’ Gid Ìbtwl xlLd GLd Ìi#lhygwRwËkk xgxhdí þÿwËd ÌPwËL eËr„ xgbÖøu jwt ÌKd­ Gid eÞmí Awk ÌKD KËkd dw„ xbËdk 15 ÌaËK 18 NåUw htwgp xgbÖøu xgejêËt AxZÅ Ìi#lhygwRwkgwoy„ AgøwpZ ÌlwWËmxWvËtk eÞxZgwËb Zwkw iwdgg¬d, þñwkKxlxeop xgxhdí KiêoÔxP ewld KkËQ„

MZ Ìkwggwk Ìi#lhygwRwkgwoyk eËq 5 mZwxcK iwdÖn ÌRlw eÞmwoK I eÁy xgbÖøu oxixZk ÌRdwËkl iøwËdRwk gkwgk þñwkKxlxe eÞbwd KËk„ mxdgwk gwvlwËbm iwdgwxcKwk gwþægwtd ovþÿw mÞyiŠl mwLwk DËbøwËM iwdgg¬d KiêoÔxP ewld Kkw pt„ Gk AwËM ÌRlw eÞmwoK I Ìi#lhygwRwk xexWxgk xdgêwpy eÞËK#mly gkwgk gøgowty I kwRdyxZxgbkw þñwkKxlxe eÞbwd KËkd„

GxbËK Ìi#lhygwRwk el­y xgbÖøu oxixZ oÔË¢ Rwdw jwt, ÌMwUw ÌRlwt ÌiwU 34 ÌiMwItwU xgbÖøËZk Pwxpbwk xgekyËZ iw¢ 15 ÌiMwItwU ewItw jwËâQ„ AdøxbËK ÌRlwk 91xU Pw gwMwËd ÌiwU 15 ÌiMwItwU xgbÖøËZk Pwxpbw kËtËQ„ xKìç ewItw jwËâQ iw¢ 5 ÌiMwItwU„ Ìi#lhygwRwk xexWxgk xdgêwpy eÞËK#mly AwgÖl pwËmi gËld, xgbÖøËZk ÌlwWËmxWv xdtìèËY ZwËbk pwZ ÌdB„ xox¦kM™ ÌoëUÛwl-ÌlwW-ÌWoewo-ÌoëUwk ogxKQÖ xdtìèY KkËQ„ Ìi#lhygwRwËkk xgbÖøu ovËjwM Ìfé×M™ 33 ÌKxh lwBËdk oËŠ ÌbItw pËl ÌlwWËmxWv Ki pËg„ 

• FY ÌmwËc xplwkyËK ÌPK xbËld Igwiw

• iwo RÖËr Gøwel eËYø oËgêwâP 10% iÔløQwr 

• xixmMwËd ‘gwvlwËbm GxhxdD’

• LwËlbw-ZwËkK op Pwkblyt ÌdZÚgÙËëbk iÖx£ßk bwxgËZ AËÄÛxltw xgGdxek ÌNkwI, K×meÖ£xlKw bwp : ZwËkK-ËKwËKwËK xPxKuowk Rdø AxZbÛØZ xgËbm ewVwËdwk bwxg

• Awodí þÿwdyt okKwk xdgêwPd ejêËgqY KkËg jÖ£ßkwÄÝ

• ÌZËlk iÔløgÙx¦ eÞZøwpwk KkØd: AwItwiy lyM I Rwob

• hwkËZ xýUËlk bwi 14 mZwvm KiËZ jwËâQ

• xR¹wgÖËtk xdgêwPËdk fl Ñgc dt : gwd

• ewkiwYxgK AþèiÖ£ß xgmð MrËZ owËgK gÙxUm iìèyËbk Awpµwd

• m¢Ø ÌodwËbk Rdø 3 lwL 20 pwRwk Kgk L^ÖrËg Bkwd

• Bkwd GK BokwBxl †®PkËK iÙZ×øb¡ xbËtËQ

• ÌkwUwky Kõwg†Ëlw ÌogwiÔlK KwËR 15 ÌKwxU UwKw gøt KkËg

• ZwËkK,ÌKwËKwk xgËbËm xPxKuow xdËt Uwlgwpwdw KkËQ okKwk: LwËlbw xRtw

• RdMY eÞxZmÞØZ oit AdÖjwty xdgêwPd Awmw KËk : xg. ÌP#cÖky

• HKø dw Kkwk KwkËYB AwR ÌbËlwtwËkk GB xgËnwbMwk: ÌZwfwËtl

• køwËgk xgkØ˦ xdjêwZËdk AxhËjwM 

• ewgdwt dwxoËik ËkwMiÖx£ß Kwidw

• iwËdKm’k iÙZ×øËZ AwItwiy lyËMk ÌmwK

• ZwiwK gøgpwËk eÞxZgQk 57 pwRwk gøx£ßk iÙZ×ø pt

• iøwKËKBd glËld Igwiwk ÌKwd Kawt xgmðwo dwB

• jÖ£ßkwËÄÛk AwKwËm bÖB ÌixWKøwl KïUwËkk ovNËnê xdpZ 6

• hÓicøowMËk AwËkw 15 RËdk oxll oiwxc : bm NåUw o^wZËk xlxgtwk DeKÓËl DËVËQ iwbwkyeÖËkk xiëU× 

• ÌodgwËM ewxdËZ W×Ëg Rwiêwd dwMxkK xm hwBËgwËdk iÙZ×ø

MZ Ìowigwk "AwiwËbk oit'-G eÞKwxmZ "ZwËkK kpiwdËKI oÖËjwM xbd' iìægø eÞxZËgbd erwk ek Awxkf AwpËib BvËkRyËZ ÌlLw IeËkk BËiBlxU AwiwËbk ewVwd| GLwËd ÌoxU ewVËKk DË¥Ëmø ZÖËl ckw pl|

‘xgxoGo Axfowk pËtI ovowk PwlwËZ ewkxQ dw’

RwZyt kwRþñ ÌgwWê (GdxgAwk)-Gk eÞai oxPg xZxd„ ÌqwËhk oËŠ MZ iŠlgwk xZxd gËld, Qw¢RygËd Ìokw Qw¢ xQlwi„ xgxoGo Ìbtwk AwËM Awkg-gwvlwËbm gøwvËK PwKxk KkZwi„ ÌoUwB Awiwk Rdø hwl xQl„ xgxoGo Axfowk pËtI Awxi ovowk PwlwËZ ewkxQ dw„ GLdI XwKw KËlËRk owiËdk f×UewZ ÌaËK mwUê xKËd ekËZ pt„ (xgþæwxkZ)

Ìglwl ÌgM -Gk

KÚZšZw eÞKwm

AwËixkKw I gwvlwËbm op owkw xgËmðk ÌPdwAËPdw AMxdZ bkby iwdÖn, xdDBtËKêk gwOwly RdZwk xgxmÄ ÌdZÚgÙëb, oiwRËogy, owvÆÚxZK gøx£ßZò, ÌbËmxgËbËm QxrËt xQUËt awKw Awiwk AwZòyt þñRd, g¬×gw¬g Ggv xdDBtKêgwoy oëbyËek iwdÖn ÌKwxd AwBløw« pwoewZwËl xZdo®wp AgþÿwdKwËl ÌUBËfwËd owgêqxdK ovgwb xdËt,okwoxk ÌbLËZ GËo, AËdK ixplw owvÆÚxZK gøx£ßZò þñpËþæ kwdíw KËk xdËt GËo Awiwk eÛxZ Ìj Mhyk btw, AdÖMÛp I ÂËhPQw RwxdËtËQd, ZwkRdø Awxi I Awiwk exkgwËkk oboøMd oKËlk KwËQ xPkKwËlk Rdø KÚZš awKg„ RËd RËd ÌjwMwËjwM Kkw jwËâQdw xgcwt ovgwbeË¢k Ìo#RËdøk G AwmÛt Ìdtw pl„

Awiwk ovËM Awiwk AMxdZ ÂhwdÖcøwtyËbk ovËM ÌjwMwËjwËMk KwRxU KËk xbËtËQd xdDBtËKêk xixWtw, AËdK odôwxdZ oóewbK I owvgwxbK Awiwk Ñbdxëbd LgkI xdËZd„ G oÖËjwËM Zw^Ëbk eÛxZI Awxi Awiwk KÚZšZw RwdwxâQ„

• lÖufk kpiwd xkUd

• Ëglwl ÌgM

• fxKk Bxltwo

• oËbkw oÖRd

• mIMwZ Awly owMk

• Aw²Ök kpiwd Awxgb

• Ìowdw Kwxìæ grÖtw

• iÖpiôb RÖgwËtk

• Ëiwpwóib Awly xox¥Ky

• owBf×löwp iwpiÖb bÖlwl

• KwRy RxpkØl Bolwi

• RwewËd xR GBP owxiU I eÞgwo Rygd 
  W: ÌmL AwlyiÖŒwiwd

• þÿwdyt okKwk blyt okKwk pItw DxPu 
  pwkØd kmyb AwRwb 

xdgêwPd, ÑdxZKZw, xdoMê

fxKk Bxltwo

dbyiwZÚK gwvlwËbËm xdgêwPdy AwËiËRk GKUw Awlwbw †kØZò AwËQ„ gnêwt dby†Ëlw eÔYê pËt DVËl gwOwxlk id I idynwt GKxU exkgZêËdk pwItw Awikw lqø Kxk„ dbyk ÌRwtwk dZ×d (xgþæwxkZ)

Ëbm xgx¢ß KËk xbËâQ

owixkK okKwk

fxkb AwpËib

gZêiwd owixkK okKwk AZøwìæ dMíhwËg ÌbmËK xgx¢ß KËk xbËPQ„ xgiwdËK ÌpwxÀv ÌKwóewdy, ËUxlËfwd, xgbøÖZ ÌgokKwky LwËZ, xmqwËK gÛwËKk pwËZ Z×Ël xbËtËQ„ AwDUËowxov (xgþæwxkZ)

ÌMwed ÌgwSwerw f^wo,

BkwËK AwËixkKwk bLlbwky

xPkþÿwty pËZ jwËâQ

oÖgÛZ xgmðwo

RwxZovNop eÙxagyk Zwgu MYZwxìèK iZwiZ I eÞxZgwbËK DËeqw KËk ÌeÞxoËWëU gÖm BkwK Aw¢ßid KËkd„ AxhËjwM pËlw BkwËKk ÌeÞxoËWëU ow¥wi ÌpwËod GKRd (xgþæwxkZ)

ËgMi QwrwQwxr dwB‚ jÖgkwËRk xdiíwŠ jwBËZËQ - DcμêwŠI Ìgmy bÔËk dt

Akxe AwpËib

MÖkØZk AoÖþÿ eÖ¢ ÌKwËKwËK gÖËK RrwBtw cxktw ÌgMi SkSk Kxktw K^wxëbl„ AwbwlËZ DexþÿZ pwRwËkw RdZwk owiËd pwDiwD Kxktw ÌgMi K^wxëbtw DxVl„ (xgþæwxkZ)

kwRdyxZËZ bÖgêÙ£Ëbk

eÞËgm xdËnc

Ëowdw Kwxìæ gr×tw

11 RwdÖtwky 2008 owËl AwËixkKwk ‘Itwl ÄÛyU’ dwiK ex¢Kwt “hwOw (ÌgÛwËKd) gwvlwËbm” mynêK GKxU eÞgˬ Dbytiwd mx£ßmwxl BolwxiK gwvlwËbËmk þñeíhËŠk KwkY DbwpkY op oxgþæwËk gøwLøw (xgþæwxkZ)

iÙZ×ø-þñeí

owlwpD¥yd iÖpóib oÖid

ikËZ hwËlwlwËM„ dw ËLËt ikwk iRwB Awlwbw„ Awk iŠwt ikËl ËZw KawB ËdB„ iËkI Rygd Aqt„ AwpwËk xK oÖëbk Kwlwk Qxg ex¢Kwk ewZwt„ ËbLËl gÖKUw hËk jwt„ MËgê D^PÖ pËt IËV myk„ (xgþæwxkZ)

eÔxYêiwt dt, Ìowdwly oÔËjêøk Mbøit by® AwËlwt ea PlÖd

gwvlwËbËmk xgxmÄ owvgwxbK eyk pwxggÖk kpiwËdk AwiwËbk oit ex¢Kwk 27 Ìm  Ìi ovLøwt eÞKwxmZ ”jxb kwRb« bwI- AwnwËs eÔxYêiw kwËZ xbI, bÖBËd¢y Agok xdËl pwIk ÌbLwËZ xdËt jwËgw” dwiK eÞxZËgbdiÔlK (xgþæwxkZ)

xgpŠ eÞgY

• xoxkR 1
• xoxkR 2
• xoxkR 3
• xoxkR 4
• xoxkR 5
• xoxkR 6
• xoxkR 7
• xoxkR 8
• xoxkR 9

lŒwgZy lZw

jÖxaKw gr×tw

lŒwgZyk iÖLLwxd ÌNwiUwt XwKw

ËoËRËQ KËdk owR, lwMËQ hwxk døwKw„

lŒwt pËlw Mwl lwl U×KU×Kz

DkØ DkØ id Zwk bÖkØ bÖkØ gÖK„

(xgþæwxkZ)

• G o®wp : 1971

• GgwËkk ovMÞwi

• GK×m ZÖxi

• ÈwcydZw ZÖxi

• KwËlw kwx¢

•  1971-G ËMwlwi AwjËik KiêKw«

• 1971-G xdRwiyk KiêKw«

• 1971-G Awly Awpowd Ìiwpwiôb iÖRwxpËbk KiêKw«

• iÖx£ßjÖ¦ lwBËgÞky

• PlxPË¢ iÖx£ßjÖ¦

• iÖx£ßjÖ˦ xP¢iwlw

• AwËixkKw-gwvlwËbm KëUÝwƒoz 1971

• AwËixkKw-gwvlwËbm-hwkZ-
  ewxKþæwd KëUÝwƒoz 1971

• Road to 1971

• South Asia Crisis 1971

• Foreign Relations 1966-1976

• The Sheikh Mujib Declaration of Independence of Bangladesh: U.S. Govt. Records and Media Doc.

• ÈwcydZwk ÌNwnK ÌK (AxWI)?

• iÖx£ßjÖ˦k Mwd

• gŠg¬× ÌmL iÖxRgÖk kpiwËdk 7 iwËPêk hwnY

• xgGdxe RwiwZ ÌRwËUk AemwoËdk K"gQk ÌbLÖd "ËRËM IËVw gwvlwk iwdÖn"