iÖx£ßod - lwxV dw ÌhËO owe iwkwk Dewt

Ìglwl ÌgM

icøxg£ iw¢B oÖxgcwgwby„ GUw ÌiËd xdËtB xmxqZ, oâPxk¢ I ovÆÚxZgwd icøxg£ËK eÙxagyk oKl iwdÖn xgmðwo KËk„ Kwkd IËbk 'oÖxgcwgwb' døwt I šwdxhx£K, ÑdxZKZweÔYê I jÖx£ßoŠZ„ oiwËR ZwËbk Agþÿwd oÖþeÄ I ogl pËl GKxU kwËÄÝk xhx£ oÖbÙs pt„ gwvlwËbËm GB icøxgË£k oitiZ pþæËqe I owpxoKZwk KwkËd ewxKþæwd dwiK xgnewËdk eËkI gwOwly RwxZ eÛwËY Ìg^ËP xMËtËQ„ gwvlwËbËmk H icøxg£ ÌmÛdyxU AwKwËk q×bÛ xQl xKìç Zwk ÌdZÚZò xQl oxVK I owpxoKZweÔYê„ ÌoKwkËdB iw¢ xgm gQËkk iwawt (1952-1971) gwOwly BxZpwËo Zwk eÛai þñwcyd kwÄÝxU eÛxZÅw KkËZ oiaê pt„

iwdgwxcKwk I MdZwxìèK iÔløËgwËc ewxKþæwdykw ÂkØ ÌaËKB xexQËt xQl„ xKìç ZwËbk mwoKP¢ß Ìj ÌKgliw¢ pZøwk DË¥ËmøB  Gid AKùedyt xpvoÛZwt, mxìæxeÛt MdZìèidw iwdÖËnk Dek Sw^xeËt erËZ ewËk, Zw NÔYwqËkI gwOwlyËbk Kùedwt AwËoxd„ pwlwK×-ÌPxŠo-oÖlZwd iwpiÖËbk gvmckËbk Gid ggêkZwk iÖËL gwOwlykw eÛaËi Q¢hŠ pËt erËlI bÛØZ ovNg¦ pËt Ah×ZeÔgê eÛZø×uedíixZZw, gykZò I owpxoKZwk ovËM jÖ¦ KËk PwxeËt Ìbtw jÖ˦ Rtlwh KËk„ GB iÙZø×jš, jÖ¦, cµvo Ggv jÖ˦w£k exkËgËmk Rdø HxZpøgwpy mwxìæeÔdê RygËd Ahøþÿ gwOwly icøxg£ ÌiwËUI eÛþçZ xQldw„ fËl GKw£Ëkk iÖx£ßjÖ˦k cKËl gwvlwËbËmk q×bÛ icøxg£ ÌmÛdyxU bcyPyk iZ cµvo pËt jwj„ xmxqZ icøxgË£k oÖeÛxZxÅZ iÔløËgwËck RMZUw Gid htwdKhwËg ZQdQ pËt xMËtxQl Ìj GKxbËK Ìjid eÖkwËdwËK xfËk ewItw jwtxd, AdøxbËK dZ×ËdkI ÌKwd xbËm PU KËk LÖ^ËR ewItw  bÖûKk xQl„ ciêxdkËeqZw, MdZìè, iwdgwxcKwk I owiø- gwOwlyk GZKwËlk lwxlZ þñeí†xl bÖ:þñeí pËt xbdbÖeÖËk pwdw xbl NËk NËk„ GB bÔgêlZwk oÖËjwËM GKw£Ëkk m¢Økw AwiwËbk RwZyt ÌdZÚËZòk eÛcwd gøx£ßËbk pZøw KËk Ìodwgwxpdyk KZÚËZòk bLl xdËt Ìdt„ ZwkwB Kwl¢ßËi ÌodwgwxpdyËK gwvlwËbËmk kwÄÝ-qiZwk iÔlÌKËëbÛ exkYZ KËk„ GhwËg, gÉKwl ÌodwmoËdk KgËl eËr gwvlwËbm kwËÄÝk ovËM gwvMwly RwxZþñ£òwk GKUw htwdK fwUËlk oÙxÄ pËtËQ„ glw gwÉlø, gwvlwËbËmk oKl bÔdêyxZ, oweÛbwxtK AZøwPwk, Bolwxi RŠygwb, iwdgwxcKwk láNd, AwBËdk mwodpydZw, Aemwod, †«wkwRZò, LÖd-cnêd-kwpwRwxdk oKl ewËek iÔËl kËtËQ  RwxZk ovËM Zwk kwËÄÝk oóeËKêk GB AgdxZ„ gþçZ: GxU Ìjd iwaw Lwkwe gøx£ßk Agþÿw jLd Zwk ÌbËpk ovËM ixþæËûKk GKUw D¨U oóeËKêk ÑZxk pt„ H Agþÿwt GK gQk AwËM, iwdÖn jLd XKwk mpËk eÛKwmø xbgwËlwËK GKRËdk iwaw GKRËd fwUwxâQl, AwgwkI kwËÄÝk xdtìèY xdËt Ìdt Ìodwgwxpdy„ ZËg Ggwk eÛZøq dt, eËkwqhwËg„

111 okKwk gwvlwËbËmk AwMwiy BxZpwËok GKxU Rðlìæ hÓxiKw„ ÌMxklwk iZ qiZwk bLl xdËt G okKwk xgbø×u MxZËZ BxZpwËok ÌgxkËKW†xl okwËZ ÂkØ KËk„ bÔdêyxZk Dek PwlwËdw pËlw SxUKw pwilw; GK SUKwt LÖËl xbl xgPwËkk Ëbgyk iÖËLk gw^cd Ggv pwZ-ew'k xmKl„ 1975 oËd gwOwly RwxZk eÛwYeÖkØn gŠg¬× ÌmL iÖxRg kpiwdËK pZøw KËk owixkKgwxpdyk qiZwbLËlk GZKwl eËk okKwËk gËo GKbl iwdÖn gwOwlyk xPkËPdw þñËk Kaw gll, Ìbm PlËg 'døwt I šwd'k xhx£ËZ„ gwvlwËbËmk Ìj RdMd ZwËbk kwÄÝ ÌaËK iÖL xfxkËt xdËtxQl, iìèPwxlËZk iZ Zwkw Awgwk ZwËbk k£ßwxRêZ kwÄÝxUk eÛxZ iÖL Z×Ël ZwKwt„ xKìç NkËewrw MkØk iZ xdËRËbk owixkK gwxpdyk eÛxZ oZKê bÙxÄ kwËL„ gdøw I xoWk SËrk htwdK xgejêËt eÛxZiÔpÔËZê RdMËdk ewËm xgxdbÛ kRdy jweËdk eËkI, gwvlwËbËmk þñwxcdZwk m¢Ø RwiwËZ Bolwxi Ggv Zwk LÖdy gwxpdy†xlk DËâQËbk eÛxZ ÌKwd AwMÛp dw ÌbLwËdwk KwkËd, Ìodw-eÛxZxÅZ G okKwkËK RdMd GLËdw oóeÔdêhwËg xdËRk gËl hwgËZ ewkËQdw„ gwtZ×l ÌiwKwkkËik LZyËgk KwËQ xMËt eÛai AwËlwk oóewbKËK xbËt 'ZIgw' erËZ gwcø KkwËdw, ioxRËbk BiwiËbk kwÄÝyt KwËR RxrZKkd, RwiwËZk KxZet ÌdZw KZÚK iÖx£ßjÖ˦k eÛxZ KUwËqk xgkØ˦ gøgþÿw dw Ìdtw, xRtwDk kpiwdËK iÖx£ßjÖ˦k AdøZi ÌodwexZk gwBËk RwZyt ÌdZw xpowËg eÛxZÅwk ÌPÄw BZøwxb KwkËd RdMd GLËdw oëbp KËk Ìj Ìodw-xdtxìèZ G okKwk Ìmn ejêìæ ewxKþæwd-bmêËd xgmðwoy GKxU mx£ßËK eÛxZxÅZ KËk xbËt jwËg„

xdbêÄ oiËt xdgêwPd xbËt xdgêwxPZ okKwËkk pwËZ qiZw pþæwìæËkk ÌNwndwt GLd ejêìæ AUl AwËQ gZêiwd okKwk„ xdgêwPd KximËdk oKl KwR GLd ejêìæ eÛKwmø Ggv þeÄ„ ZbÖexk jÖ¦wekwcyËbk xgPwËkk eËq Agþÿwd xdËt okKwk RdMËdk KwËQ AwËkw GKcwe GxMËt ÌMËQ„ GB GKB oiËt iÖx£ßjÖ˦k ipwd ÌoƒkKiw«wkMd GKw£Ëkk Awbmê I ÌM#kg†xl oiÖdíZ kwLËZ GKUw ovMVd KËkËQd„ Gk fËl ÌbËm Awgwk GKUw GKw£k-oÖlh RwMkËdk oºwgdw ÌbLw xbËtËQ„ GidB gÛwóilËMí ÌbmËK þñwhwxgK AwBËdk AwIZwt xfxkËt Awdwk lËqø AwËlwPdwk Rdø okKwk ÌbËmk eÛcwd kwRÐdxZK bl†xlk ovËM GKxU ÑgVËKk xPìæwhwgdw KkËQ gËl ÌNwndw xbËtËQ„ xVK G oiËt okKwËkk GKxU ÌQw› KwR kwZwkwxZ okKwËkk BËiR gwxrËt xbËZ ewËk„ KwRxU ÌodwexZ GkmwËbk  XwKwk dZ×d BvËkRy gwdwd eÛgZêËdk iZB ÌQwU„ xKìç GxU 111 okKwkËK xPkKwËlk iZ gwOwlyk BxZpwËo Axgþôkdyt KËk ÌbËg„

KwRxU pËlw iÖx£ßjÖ¦ËK eÛxZxbd þôkËd kwLwk DË¥Ëmø 1971ÌK 'iÖx£ßod' xpowËg ÌNwnYw Kkw„ G odxUk eÛgZêK GKRd iÖx£ßËjw¦w„ iIlwdw iIbÖbyk Bolwxi kwRÐdxZK bmêËd xgmðwoy pËt GKbl gwOwly ÌKd GKw£Ëk NwZK-bwlwl pËt ÌMl Zw xdËt MËgnYw KkËZ xMËt xdËRB GLd GKRd þñdwicdø Bolwxi ex«Z pËt ÌMËQd„ Zw^k ÌlLw gB Bolwi I mkytw BolwËik dwËi kwRdyxZk oKl h«wiy DlŠ KËk xbËtËQ„ KwdwWw Bolwxi mkytw ÌgwËWêk xWËkƒk, MËgnK, Kxg, MyxZKwk, ÌlLK, dwUøKwk pwowd iwpiÖb 1971 odËK ÌKgl 'iÖx£ßod'Gk Awkº cËkËQd„ xgntxU opR kwLwk Rdø xZxd dZ×d ÌKwd Mddw e¦xZ eÛgZêd KËkdxd„ Ìo xpowËg Awiwk AwRËKk ÌlLwk ZwxkL 14B RwdÖtwky, iÖx£ßod 37(08Bv)„ Awiwk cwkdw Ìjxbd G okKwk RkØky Agþÿw eÛZøwpwËkk xgnËt kwRÐdxZK bl†xlk ovËM AwËlwPdwt goËgd, Ìoxbd ÌaËKB ÌbËm iÖx£ßod PwlÖ Kkwk ÌNwndw xbËl ÌbËm GKUw bwkØd DuowËpk exkËgm ÑZxk pËg„ GB ÌNwndwt GKB ovËM RdMËdk KwËQ RwiwZy kwRdyxZ AewvË£ßt pËt jwËg„ GhwËg lwxV dw ÌhÌO owe iwkw jwËg„ okKwk jxb lwxV ckwk owpo dw KËk qxZ ÌdB, GLd AwiwËbk gÖËK GKw£Ëkk owpo xdËt GËoËQ ÌoKUk Kiw«wko Ìfwkwi„ RwiwZ kwRdyxZ xdxn˦k ovËM iÖx£ßoËdk ÌNwnYw Zw^kwI xbËZ ewËkd„