ËhwU iwxftwt AxMíMhê gwvlwËbm
Ëowdw Kwxìæ gr×tw

DËùUw g^wËKk kwRdyxZk kÕeËkLwt kwÄÛexZ mwxoZ nrjËìèk Ww«wgwxRËZ AwRËKk ÌhwU iwxftw P¢ß jÖ¦kZ MYZwxìèK mx£ßk xgkØ˦„ gwvlwËbËm MYZìè xK dÄ kwRdyxZk bÖÄ ÌRwUbËlk AcyËd? Awk MYZìè MYZìè gËl kwÄÛexZ xdtxìèZ ËbËm ovgwb iwcøËi XwK gwxRËt ÌKwËdw lwh ÌdB„ Ìj ÌbËm ÌhwËUk Rdø eÖxlËmk UÛwK xbËt iwdÖn iwkËZ pt, Ìj ÌbËm Gi.xe gw xgcwtKËbk ÌKwkgwxdk MkØ QwMËlk iËZw ÌKdw ËgPw Kkw jwt, Ìo ÌbËm iwdgZw I MYZìè xgkwRiwd xK? gwvlwËbËm cdyKZìè ¢ßiwMZ GKxbËK HmðÌjêøk ewpwr Ggv Aek xbËK bwxkËbÛøk AZlwìæk Mpµk oÙxÄ KËk PËlËQ„ ZwB RdowcwkY q×cw, oìèwo I iwdgZwk lw˜dwk icø xbËt Zwk Aìælyêd ovKU gÉiÖËL QxrËt eËrËQ„

G GK Mhyk kpoø„ MYeÞRwZìèy gwvlwËbËmk ÌbmËeÞxiK dwMxkKËbk AxcKwk lÖªd KkËZ ewxKþÿwËdk ÌMwËtëbw ovþÿw AwB. Go. AwB Gk GKw£Ëkk ”AewËkmd owPê lwBU” dwËi pZøwjš AwRI BolwxiK RŠyËbk owËa xiËl gwvlwËbËmk AxþæZò xgËlwe KkËZ xo¦pþæ„  gwvlwËbmËK MwËtk ÌRwËk ËRwU okKwk I AwB. Go. AwB ewxKþÿwËdk AcyËd kwLwk nrjìè gwdwËdwk ekI GKw£Ëkk Itwk¢ßwBËik xgPwk xdþex£ dw KËk A†xìæ eÞmí xR^Ët xbËtËQ AwB.Go. AwB-Gk iËdwxdZ BolwxiK RŠy †xÅk oboøMY„ AaP AwËixkKwk eÞxZkqw ÌoË¢ßUwxk kwioz xfÀz ebZøwM KkËZ dw KkËZB RwiwêËdk AwbwlËZ Zwk xgkØ˦ BkwËK Itwk¢ßwBËik Rdø xgPwËkk bwgy Kkw pËtËQ„  RwxZovN ÌL^wR xdËlB ÌbLËZ ÌeËZd, D£ß AwB.Go. AwB-G iËdwxdZ ÌRwU okKwËkk oboøMY ÌKD xdR †ËY oboøeb ewd xd, ÌKwËdw dw ÌKwËdw hwËg BolwxiK RŠy I kwRwKwkËbk xMhz G« ÌUKz dyxZk eÙÅËewndw KËk ÌeËtËQd„ GBog eÞweKËbk ÌPpwkw†Ëlw xKìç dwdw ckËYk„ GidKy gwBËk ÌaËK ÌbËLI ÌgwSwk ÌKwËdw Dewt ÌdB, kwRwKwk op ewxKþÿwËdk ÌMwËtëbw ovþÿw AwB.Go. AwB-Gk KwËQ Kwk my^kbwrw ÌKwawt KZUw xgxKËt xMËtxQl„ Kwk U×xe ÌKwawt g^wcw xQl„ cËiêk dwi xbËt AËdK gQk cËk pwRwk pwRwk BolwxiK RŠykw dwdw DewËt UwKw KwiwËâQ,

ZwkI ÌKwËdw exkovLøwd ÌdB„ oóeÞxZ pZøw iwilwt f^wxok AwËbËmk ek ÌRGigyk bÖB mynê ÌdZw owlwD¥yd I pwËfR iwpiÖb AwbwlËZ b^wxrËt xgPwkK I xexeËK ÉixK eÞbwËd owpo ewt ÌKwaw ÌaËK?

LwËlbw-owCbyk mwod KwËl AdwPwk, AxgPwk, gédw I AhwgËgwc pËZB oÙxÄ pËtËQ gÖx¦RyxgËbk iiêmyl ÌlLw I oxP¢ ovgwb eÞgwp„ ZwB ixZDk kpiwd xdRwiy Ggv LwËlbw ÌhwU iwxftw AcËiêk ciêiwKêw kwRkyxZk dwËi AwR ex‰l KËk Z×ËlËQ gwvlwËbËmk Qwtw oÖxdxgr mwxìæk dyr  ËQwU ÌQwU MÞwi†Ëlw ejêìæ„ Awikw xK AwRI ewxKþÿwdy iËdwhwgwedí exkËgm §wkw Agkئ? AaP gwOwxlËbk xgRËtk oÔjêø eÞxZxbÌdk oKwËl eÔgwêKwËm þñwcydZwk kv Prwt Ggv gËl, ‘gwOwxl RwËMw!’ GB ¸wZÙxg˧n KlÔxnZ ÌbËm mwoK pËt Ìbm mwoËdk dwËi ekþek NÙYwt gwvlwËbËmk iwdÖn AwR eËb eËb xghwxRZ I AeiwxdZ„ ZËg ogwk iËd kwLw DxPu, “mwoËd jZB ÌNËkw, AwËQ gl bÖgêËlkI„”

LwËlbw-owCby iwxftw AwiwËbk ovxgcwd Ggv pwBËKwËUêk b«wËbm dw iwdwk owpo KËk ÌKid KËk? okKwËkk Aemx£ßk AxþæZò þñyKwËk kwRÐdxZK aËlk Ìgrwl Ìgk KËk RdZwk bkgwËk ekwxRZ p’l Ggv iËd eËr ÌMl kgyëbÛdwËak xgLøwZ KxgZw, “xgxck xgcwd KwUwËg Z×xi, Z×xi xK Gixd mx£ßiwd„” AZøwPwky kwRwKwk I cËiêk xVKwbwËkkw xiËl eÖxlmËK Ìhrw gwxdËt iwbÛwowËK Zwkw ewËek Køwóe KËkËQ Ggv Bolwi ciêËK pwBRwK KËk Zwkw xdRwiy iwKwê BolwiËK ZwËbI Ìokw pwxZtwk KËk Bolwxi RŠyËbk GB xRNwvow I Ëb#kwZô ÌgËrB PËlËQ„ MZgQk ÌRwU okKwk Bolwi eÞPwËkk dwi KËkI g£ßÙZwk Ìfwtwkw ÌQwUwxâQl Ggv dwdwkKi xMxiK ÌbLwËt ewgxlKËK owìædw Ìbgwk ÌPÄw KËkxQl Ggv Zw AwR Aemx£ßk AxþæZò þñyKwk KËk pwËU p^wxr ÌhËŠ ÌbËmk hwg I iÔxZê bÖËUwB ÌKwawt pwxkËt ÌMl„ gwKy kËt ËMËQ AwRËKk ÌhwËUk dwËi KlvËKk kwRÐdxZK oÔdwiyk ÌXD Awk ÌXD„

GB exkËgm GKxbËd ÑZky ptxd„ Gk xeQËd GK Mhyk nrjËìèk x§RwxZ ZË£òk BxZpwo kxPZ pËtxQl 1975 owËlk ÌMwrwk xbËK ovxgcwËdk 66 AdÖËâQËbk GKxU De AdÖËâQb 122 AdÖËâQb xglÖ® Kkw pËtxQl, jwk fËl ewxKþÿwËdk bwlwlkw ÌhwU ÌbItwk oÖËjwM ÌeËtxQl„ GB eÞoËŠ Bpw DËlöLø Ìj, GKw£k owËl ixZDk kpiwd xdRwiy I RwiwËtËZ Bolwiy §wkw ovLøwlNÖ I iÖx£ßgwxpdy pZøwk eÛÌkwPdwk gÉ ovgwb I blyt iÖLew¢ AwËQ„ ÌRdwËkl xRtwk kwRZòKwËl ewgêZø P›MÞwËi PwKiw, Ìgwiwv op ovLøwlNÖ oóeÞbwtËK pZøw, cnêY, AZøwPwËk iÖoliwd gwdwËdw pËtxQl QËl, gËl, KËl I ÌK#mËl„ xbËdk ek xbd Mhyk AkËYøk PwKiw ÌiËtËbkËK cËk cnêY KËkËQ Ggv iÖoliwd ciê Agl¹Ëdk Rdø gwcø Kkw pËtËQ„ AËdK ovLøwlNÖ AZøwPwk opø KkËZ dw ÌeËk hwkZgËnê ewxlËt ÌMËQ„ GLd ewVËKk eÞmí, gwvlwËbËm AiÖoliwd pËt RdôMÞpY Kkw Ggv gÖx¦Ryxg pItw xK Aekwc? xgnËK xgËnk bwpd xbËt bpd KËk iwkËZ pËg„

AËdKxbd ÌaËK AwiwËbk BxZpwËok ewZw k裧 WÖËg AwËQ„ AwRI iËd erËQ GKw£Ëkk ewxKþÿwËdk ciêiwKêw A¬Kwk kwRdyxZk ÌRwtwËk ewKgwxpdy I Zwk Ìbwok þñËbmy kwRwKwk op Awlgbk P¢ß ovLøwlNÖ xdiêÔlKkY AekwËcI Aekwcy„ Zbwxdìæd eÔgê ewxKþÿwËd ovLøwlNÖ xdiêÔl Kkwl lËqø pZøw, lÖU, AxMíovËjwM, ciêwìækKkY BZøwxb KwR Gkw KËkËQ byNê dt iwo„ iÖoliwd dw pItw xpëbÖ, Ìg#¦ I LÙÄwd pItw xQl AËdK iÙZ×øk KwkY„ ËjLwËd ÌoLwËd eÖkØËnk gþè DËdôwPd KËk L^wxU iÖoliwd ekyqw KËkw pËZw Ggv iÖoliwd dw pËl GKiw¢ mwxþæ iÙZ×øb«„ iÖìæwxoiwiÖd kwRwKwÌkk id dwiK gBËtk GKwdgµB eÙÅwt xlËLËQ, ‘eÞwt owZ-AwUËmw ÌlwKËK AwdÖÅwxdKhwËg iÖoliwd Kkw pt Ggv MkØ RgwB KËk ÌiRgwdy gw eÞyxZËhwËRk gøgþÿw Kkwk Rdø dgiÖoliwdËbk gwcø Kkw pt, ÂcÖ eÞyxZËhwËRk iËcø fËZwtw oyixg¦ awËK dw„ xeo KxixUk BâQwdÖjwty xggwpËjwMø iÖoxli KdøwËbk GKxU Avm KxixUk AdÖMZ jÖgKËbk gwxrËZ Z×Ël Ìbgkw gøgþÿw Kkw pt„ oiMÞ ÌbËm G kKi NUdwk eÞP×k eÞiwY ewItw ÌMËQ„ eÞoŠZ; 1905 owËl XwKwk gÖËK iÖoxli lyËMk Rdô Ggv ÌmËk gwvlw G. ÌK. fRlÖl pK owËpg HxZpwxoK lwËpwk ÑgVËK ewxKþÿwd eÞþæwg KËkxQËld Ggv ewm Kkw pËlw 23 Ìm iwPê 1940 owËl Ìj xbdxU AwRI “ewxKþÿwd xbgo” dwËi AxhxpZ Kkw pt„ gwOwxlkw ewxKþÿwdy ÌdZwËbkËK xgmðwo KËk Lwl ÌKËU K×xik GËdËQ gwvlwËbËm„ AwR gwvlwËbËm MYZËìèk gÖK ÌMÛËdËW xgcµþæ„ xbËdk ek xbd AwiwËbk gwvlwËbËm xpëbÖ, iÖoxli, Ìg#¦, LÙÄwd ixplwËbk Rygd xdËt ZawKxaZ cËiêk xVKwbwËkkw AiwdxgK xdjêwxZd PwlwËâQ„

eÞmí pËâQ, AwR ÌP#x¢m gQk gøwey kwRwKwkËZwnY dyxZËZ gwvlwËbm xK oxZøB ÌKwËdwhwËg lwhgwd pËtËQ? dw ÂcÖiw¢ lwhgwd pËtËQ A¬KwkiwKêw kwRwKwkËbk mx£ß? Awk jxb GKw£Ëkk AeKËiêk Rdø xRšwow Kkw pt, KwËK qiw Kkw pËg, ÌKpËZw qiw Pwt xd! gké eÞxZxdtZ eÞËPÄw PlËQ,  gwvlwËbmËK xeQËd ÌVËl xdËt AwËkK GKUw ewxKþÿwd gwdwËdwk Mhyk nrjìè„ xKìç oZø ogêbw Rty„ oZø I gwOwxl gÖx¦RyxgËbk KwËQ DMÞgwby ËiwlöwËbk ekwRt oÖxdxúPZ„ iBZøw kwRwKwk okl ciêhykØ gwOwxlk ÌPwËL iIbÖxbk ewxKþÿwd iwKêw BolwËik ËcwKw xbËt mx£ßgwd iìèy pËtËQ gËl xK LwËlbwk owËa gwOwxlËbk Rygd xKËd xdËtËQ? RdZwk bkgwËk RdZwk okKwk AwoËg„

ËlLK Kawxmùey, AwìæRêwxZK Ìg#¦eÞxZxdxc I MÞìÿKwk